وقتی چربی کبد،

پا فراتر می گذارد...

در بعضی افراد آسیب کبدی فقط در مرحله ی MASLD باقی نمی ماند و تجمع چربی منجر به التهاب و آسیب سلول‌ های کبدی می شود. در این مرحله، بیماری از یک کبد چرب ساده فراتر رفته و به MASH تبدیل می شود. این کلمه مخفف عبارت Metabolic dysfunction-associated steatohepatitis می باشد.

اگر این التهاب و آسیب برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، کبد دچار آسیب بافتی و فیبروز شده که یک فرایند پیش رونده است. فیبروز خطر عوارض جدی‌تر کبدی مانند سیروز را بیشتر می کند.

سیروز

فیبروز و پیشرفت بیماری

التهاب و آسیب کبد (MASH)

تجمع چربی در کبد (MASLD)

اختلال متابولیک

MASLD
بدون فیبروز معادل F0

حداقل 5 درصد سلول‌های کبدی، حاوی چربی شدند.

MASH
فیبروز خفیف معادل F1

چربی تجمع پیدا کرده موجب التهاب در سلول‌های کبدی می‌شود.

MASH
فیبروز متوسط تا شدید معادل F2-F3

التهاب ایجاد منجر به آسیب بیشتر و ایجاد بافت فیبروتیک می‌شود.

پنجره ای مهم برای مداخله ی درمانی

Cirrhosis
فیبروز خیلی شدید معادل F4

سلول‌های کبدی عملکرد خود را

به‌طور کامل از دست می‌دهند.

فاکتور های خطر ساز

دیابت نوع ۲

و مقاومت به انسولین

مقاومت به انسولین یعنی سلول‌های بدن پاسخ کافی به انسولین نمی ‌دهند و در نتیجه تنظیم قند و چربی مختل می ‌شود.
این اختلال متابولیک باعث افزایش ورود و تجمع چربی در کبد شده و یکی از عوامل مهم مرتبط با MASH است.

اضافه وزن و چاقی

به ویژه با BMI≥ 25

اضافه ‌وزن و چاقی، به‌ ویژه چاقی شکمی، با افزایش تجمع چربی در بافت‌ های بدن و کبد همراه است.
افزایش چربی احشایی می ‌تواند مقاومت به انسولین و التهاب را تشدید کرده و خطر ابتلا به MASH را افزایش دهد.

اختلالات چربی خون

تری‌گلیسرید بالا
یا HDL پایین

اختلال چربی خون به افزایش چربی‌های آتروژنیک مانند تری‌گلیسرید و LDL یا کاهش HDL گفته می‌ شود.
این اختلالات با افزایش تجمع چربی در کبد و تشدید اختلالات متابولیک، می‌توانند با ایجاد و پیشرفت MASH همراه باشند.

فشار خون بالا

بیش از

۱۳۰/۸۵ mm/Hg

فشار خون بالا یکی از اجزای شایع اختلالات متابولیک و سندرم متابولیک است و اغلب در کنار چاقی، مقاومت به انسولین و اختلال چربی خون دیده می‌شود. وجود فشار خون بالا می ‌تواند نشان ‌دهنده بار متابولیک بیشتر و افزایش احتمال ابتلا به MASH باشد.

اختلالات هورمونی

مانند سندرم تخمدانی متابولیک چند غده ای (PMOS) و کم‌کاری تیروئید

برخی اختلالات هورمونی و متابولیک، مانند PMOS و اختلال عملکرد تیروئید، می‌توانند با مقاومت به انسولین و اختلال در متابولیسم چربی همراه باشند. این تغییرات متابولیک می‌ توانند تجمع چربی در کبد و خطر MASH را افزایش دهند.

آپنه خواب و کم‌تحرکی

به ویژه در افراد چاق

آپنه خواب با وقفه های مکرر در تنفس و کاهش اکسیژن خون در طول خواب همراه است؛ کم‌ تحرکی نیز می‌تواند مقاومت به انسولین و افزایش چربی بدن را تشدید کند. این عوامل از طریق ایجاد اختلالات متابولیک و افزایش التهاب، با افزایش خطر MASH ارتباط دارند.

MASH می‌تواند به منجر شود

در صورت پیشرفت بیماری و افزایش فیبروز، MASH می‌تواند سلامت و طول عمر را به خطر بیندازد.

سیروز کبدی

حدود ۱ نفر از هر ۵ نفر مبتلا به MASH با فیبروز پیشرفته، در عرض ۲ سال ممکن است به سیروز کبدی مبتلا شوند.

پیوند کبد

MASH یکی از علل اصلی پیوند کبد در زنان است و از علل مهم در مردان نیز محسوب می‌شود.

سرطان کبد

حدود ۱ نفر از هر ۸ نفر مبتلا به MASH با فیبروز شدید، در عرض چهار سال ممکن است به سرطان کبد مبتلا شوند.

کاهش طول عمر

پیشرفت کنترل‌نشده MASH می‌تواند منجر به نارسایی کبد، نیاز به پیوند و در نهایت کاهش طول عمر شود.

بیماری MASH معمولا بدون علامت پیشرفت می کند. به همین دلیل شناسایی زودهنگام و درمان هدفمند، اهمیت فراوانی دارد.

بررسی وضعیت سلامت کبد:

پزشک ممکن است از یک یا ترکیبی از روش‌های زیر استفاده کند:

آزمایش‌ خون برای اندازه گیری سطح آنزیم های کبدی

روش‌های تصویربرداری مثل FibroScan، MRI و سونوگرافی برای بررسی چربی کبد، سفتی کبد و فیبروز

بیوپسی کبد؛ برداشت مقدار کمی از بافت کبد برای بررسی مستقیم التهاب + آسیب کبدی + فیبروز